Hóa đơn và chứng từ kế toán: lập đúng, sửa sai đúng, lưu trữ đủ
Hóa đơn và chứng từ là nền của mọi con số trong sổ sách. Sai ở đây sẽ kéo theo sai thuế, sai báo cáo. Bài viết gom các nguyên tắc cốt lõi mà kế toán và chủ doanh nghiệp cần nắm.
Hóa đơn và chứng từ là nền của mọi con số trong sổ sách. Sai ở đây sẽ kéo theo sai thuế, sai báo cáo. Bài viết gom các nguyên tắc cốt lõi mà kế toán và chủ doanh nghiệp cần nắm.
Tên, ký hiệu, số hóa đơn; thông tin bên bán và bên mua (tên, mã số thuế, địa chỉ); tên hàng hóa, dịch vụ, đơn vị tính, số lượng, đơn giá, thành tiền; thuế suất, tiền thuế; tổng thanh toán; ngày lập; chữ ký số của người bán. Sai mã số thuế hoặc tên người mua là lỗi rất hay gặp.
Với bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng; với dịch vụ là thời điểm hoàn thành dịch vụ (kể cả khi chưa thu tiền) hoặc thời điểm thu tiền theo trường hợp luật quy định. Lập chậm hoặc lập sớm đều có thể bị xử phạt.
Tùy mức độ sai sót mà doanh nghiệp thông báo hủy, điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn. Điểm chung là có thỏa thuận hai bên, lưu biên bản và thực hiện thông báo với cơ quan thuế theo mẫu khi quy định yêu cầu. Không tự ý xóa, sửa hóa đơn đã phát hành.
Ngoài hóa đơn, kế toán cần phiếu thu, phiếu chi, ủy nhiệm chi, biên bản giao nhận, hợp đồng, bảng chấm công và bảng lương. Bộ chứng từ đủ giúp chứng minh giao dịch có thật khi quyết toán hoặc bị kiểm tra.
Hóa đơn và chứng từ điện tử cần được lưu trữ an toàn, truy xuất được. Thời hạn lưu theo Luật Kế toán thường là 5 năm với chứng từ không dùng trực tiếp ghi sổ, 10 năm với chứng từ ghi sổ, sổ kế toán và báo cáo tài chính, và lưu vĩnh viễn với tài liệu quan trọng. Hãy xác nhận loại chứng từ của bạn trong văn bản hiện hành.
Dùng danh sách này trước khi ghi sổ. Đạt cả bảy mục thì mức rủi ro bị loại giảm đáng kể.
Hóa đơn được cơ quan thuế cấp mã trước khi gửi cho người mua.
Chữ ký điện tử bảo đảm tính toàn vẹn và xác thực người phát hành hóa đơn.
Văn bản hai bên ký khi hóa đơn sai và cần điều chỉnh hoặc thay thế.
Giấy tờ chứng minh nghiệp vụ kinh tế đã phát sinh, làm căn cứ ghi sổ.
Cách lưu bản điện tử đảm bảo không bị sửa đổi và truy xuất khi cần.
Đây là các nhầm lẫn phổ biến khi tự xử lý hồ sơ. Kiểm tra lại trước khi nộp.
Chọn đúng hướng hỗ trợ cho tình huống của bạn.
Quy định hóa đơn điện tử được sửa nhiều lần trong hai năm gần đây. Bảng này giúp bạn biết cần đối chiếu văn bản nào.
| Nội dung | Căn cứ | Điểm cần nhớ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Hóa đơn điện tử giai đoạn trước 1/7/2026 | Nghị định 123/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP; Thông tư 32/2025/TT-BTC (hiệu lực 1/6/2025) | Quy định về nội dung hóa đơn, thời điểm lập, hóa đơn có mã và không mã, hóa đơn điều chỉnh, thay thế | Đây là khung đã áp dụng trong 2025 và nửa đầu 2026 |
| Khung mới từ 1/7/2026 | Theo các bản tin pháp luật: Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, hướng dẫn Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 | Nguyên tắc chung dùng hóa đơn điện tử có mã; hóa đơn không mã giới hạn cho một số ngành; có quy định riêng cho hộ kinh doanh | Cần đọc văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan thuế khi xử lý hồ sơ phát sinh sau 1/7/2026 |
| Hộ kinh doanh | Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP | Doanh thu năm trên 1 tỷ đồng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế; từ 1 tỷ đồng trở xuống không bắt buộc | Hộ mới ra kinh doanh hoặc vượt ngưỡng trong năm cần đăng ký trong thời hạn quy định |
| Thanh toán không dùng tiền mặt | Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15; Nghị định 181/2025/NĐ-CP | Mua vào từ 5 triệu đồng trở lên cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ GTGT | Lưu sao kê, ủy nhiệm chi cùng bộ hóa đơn |
| Chế độ kế toán doanh nghiệp | Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 1/1/2026 | Thay Thông tư 200/2014/TT-BTC; chứng từ kế toán và sổ sách cần theo hướng dẫn mới | Xem thêm chuyên mục kế toán cơ bản |
| Giao dịch | Chứng từ nên có | Nơi lưu / đối chiếu |
|---|---|---|
| Mua hàng hóa, dịch vụ | Hóa đơn đầu vào, hợp đồng hoặc đơn đặt hàng, phiếu nhập kho, chứng từ thanh toán | Sổ mua vào, sổ kho, sao kê ngân hàng |
| Bán hàng, cung cấp dịch vụ | Hóa đơn đầu ra, hợp đồng, biên bản giao nhận hoặc nghiệm thu, chứng từ thu tiền | Sổ doanh thu, công nợ phải thu |
| Chi phí nhân sự | Hợp đồng lao động, bảng chấm công, bảng lương, chứng từ chi trả lương | Hồ sơ BHXH, tờ khai TNCN |
| Chi phí khác (điện, nước, thuê mặt bằng) | Hóa đơn tên đúng đơn vị, hợp đồng thuê, chứng từ thanh toán | Sổ chi phí, hồ sơ quyết toán |
| Thu chi tiền mặt nhỏ | Phiếu thu, phiếu chi, bảng kê mua hàng không có hóa đơn theo quy định hiện hành | Sổ quỹ tiền mặt |
Ví dụ minh họa (tình huống chung, không phải khách hàng thật). Doanh nghiệp nhận hóa đơn mua văn phòng phẩm nhưng nhà cung cấp ghi sai tên pháp nhân, trong khi mã số thuế đúng. Kế toán phát hiện khi đối chiếu cuối tháng.
Cách xử lý cụ thể phụ thuộc loại sai sót và thời điểm; nên đối chiếu hướng dẫn hiện hành.
Thời hạn lưu trữ chứng từ kế toán theo Luật Kế toán thường gồm các mức 5 năm, 10 năm hoặc vĩnh viễn tùy loại tài liệu. Hãy đối chiếu quy định hiện hành trước khi hủy hồ sơ.
Danh sách chủ đề đang lên kế hoạch, sẽ bổ sung vào thư viện kiến thức kế toán thuế:
Dịch vụ thực hiện trực tiếp: hóa đơn điện tử, chữ ký số và rà soát sổ sách kế toán. Cần tư vấn thêm, vui lòng liên hệ.
Gửi thông tin cơ bản, Khang Hà sẽ phản hồi để xác định bước cần làm trước. Nội dung website mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.
Hotline: 0865.304.137
72/28 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk
ketoankhangha.com · Fanpage: Daykemketoanbmt

Để lại thông tin, Khang Hà gọi lại để trao đổi nội dung, lịch và chi phí phù hợp.