Trang chủ›Kiến thức›Thành lập – giải thể
KIẾN THỨC DOANH NGHIỆP • THÀNH LẬP & GIẢI THỂ

Thành lập và giải thể doanh nghiệp: các bước chính và việc kế toán cần làm

Mở hay đóng doanh nghiệp đều có chuỗi thủ tục pháp lý và thuế đi kèm. Trang này gom các bước chính, điểm dễ bỏ sót và vai trò của kế toán trong từng giai đoạn.

Cập nhật 28/10/2026Đọc khoảng 8 phútDành cho người chuẩn bị mở hoặc đóng doanh nghiệp
Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn Kế toán Khang HàCập nhật: 28/10/2026Căn cứ: Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn — đối chiếu văn bản hiện hành
So sánh

Chọn loại hình phù hợp

Mỗi loại hình có điều kiện riêng, kiểm tra quy định hiện hành khi quyết định.

Loại hìnhTrách nhiệmĐiểm mạnhCần lưu ý
Hộ kinh doanhChủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sảnThủ tục gọn, chi phí thấpKhông có tư cách pháp nhân, hạn chế quy mô
Công ty TNHH một thành viênHữu hạn trong phạm vi vốn điều lệMột chủ sở hữu, cơ cấu đơn giảnPhải có sổ sách, báo cáo thuế đầy đủ
Công ty TNHH hai thành viên trở lênHữu hạn trong phạm vi vốn gópLinh hoạt khi nhiều người góp vốnCần điều lệ và thỏa thuận góp vốn rõ ràng
Công ty cổ phầnHữu hạn trong phạm vi vốn gópDễ huy động vốn, chuyển nhượng cổ phầnQuản trị phức tạp hơn
Thành lập

Từ ý tưởng đến doanh nghiệp đi vào hoạt động

Thứ tự thường gặp; thời gian xử lý phụ thuộc cơ quan có thẩm quyền.

Bước 1

Chọn loại hình, tên, địa chỉ, ngành nghề

Xác định chủ sở hữu, vốn điều lệ, người đại diện và ngành nghề kinh doanh; kiểm tra tên không trùng.

Bước 2

Nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Nộp trực tuyến qua cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp và nhận kết quả theo thời hạn quy định.

Bước 3

Hoàn tất thủ tục sau thành lập

Mở tài khoản ngân hàng, đăng ký chữ ký số, hóa đơn điện tử, kê khai thuế ban đầu.

Bước 4

Thiết lập kế toán

Chọn phần mềm, phương pháp tính thuế, quy trình chứng từ ngay từ tháng đầu.

Danh sách thủ tục thực tế có thể khác theo ngành nghề có điều kiện.

Giải thể

Các bước chấm dứt hoạt động đúng luật

Nên rà soát thuế và sổ sách trước khi nộp hồ sơ để giảm rủi ro bị từ chối.

Bước 1

Quyết định giải thể

Chủ sở hữu hoặc hội đồng thành viên ra quyết định theo điều lệ và luật.

Bước 2

Thông báo, thanh toán nợ

Thông báo cho chủ nợ, người lao động; thanh toán các khoản nợ theo thứ tự luật định.

Bước 3

Hoàn tất nghĩa vụ thuế, hóa đơn

Nộp báo cáo, quyết toán thuế, xử lý hóa đơn chưa sử dụng, đóng mã số thuế.

Bước 4

Nộp hồ sơ giải thể

Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh và nhận xác nhận chấm dứt hoạt động.

Doanh nghiệp tồn đọng thuế hoặc hóa đơn thường kéo dài thủ tục giải thể.

Tạm ngừng kinh doanh: lựa chọn ở giữa

Khi cần dừng hoạt động một thời gian, doanh nghiệp có thể thông báo tạm ngừng kinh doanh với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế, thường phải thực hiện trước ngày tạm ngừng một khoảng thời gian theo quy định. Việc này giúp tránh phát sinh nghĩa vụ không cần thiết, nhưng vẫn cần giữ sổ sách và hoàn thành nghĩa vụ trước thời điểm tạm ngừng. Kiểm tra giới hạn thời gian tạm ngừng và điều kiện quay lại hoạt động tại văn bản hiện hành.

Cập nhật 2025 – 2026

Văn bản cần đối chiếu khi thành lập, thay đổi, giải thể

Quy định đăng ký doanh nghiệp và quản lý thuế đều có văn bản mới. Bảng dưới đây tóm tắt phần liên quan nhất.

Nội dungCăn cứĐiểm cần nhớLưu ý
Đăng ký doanh nghiệpNghị định 168/2025/NĐ-CP, ban hành 30/6/2025, hiệu lực từ 1/7/2025Quy định hồ sơ, trình tự đăng ký thành lập, thay đổi, tạm ngừng và giải thể doanh nghiệp, hộ kinh doanhThay thế nghị định hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp trước đó, nên dùng biểu mẫu mới
Sắp xếp đơn vị hành chínhCác văn bản sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025Tên tỉnh, phường, xã thay đổi nên địa chỉ trụ sở, giấy phép con và hồ sơ thuế có thể cần cập nhậtĐối chiếu địa chỉ ghi trên giấy đăng ký, hóa đơn, tài khoản ngân hàng, hợp đồng
Hộ kinh doanhNghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CPBỏ thuế khoán từ 2026, kê khai theo doanh thu; có ngưỡng doanh thu miễn GTGT và TNCNXem thuế hộ kinh doanh
Quyết toán khi chấm dứt hoạt độngLuật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CPHồ sơ quyết toán thuế khi giải thể nộp trong vòng 45 ngày kể từ ngày có quyết định tương ứngThời điểm áp dụng từ 1/7/2026; hồ sơ trước đó có thể theo quy định cũ
Mở đầu hoạt độngLuật Quản lý thuế và các thông tư về hóa đơn, chữ ký sốĐăng ký thuế, mở tài khoản ngân hàng, chữ ký số, đăng ký hóa đơn điện tửXem khai thuế ban đầu
Bảng tình huống

Thay đổi nào cần làm với cơ quan nào?

Tình huốngViệc chínhCần kèm theoDịch vụ liên quan
Đổi địa chỉ trụ sởThông báo thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh, cập nhật cơ quan thuếBiên bản hoặc quyết định, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng địa chỉ mới, cập nhật hóa đơnĐổi tên, địa chỉ, ngành nghề
Thêm hoặc bớt ngành nghềĐăng ký bổ sung, kiểm tra điều kiện kinh doanh có điều kiệnQuyết định của chủ sở hữu hoặc hội đồng, giấy phép liên quan nếu cóThay đổi đăng ký kinh doanh
Tăng hoặc giảm vốn điều lệThông báo thay đổi, xem xét nghĩa vụ góp vốn và thuế liên quanNghị quyết, biên bản họp, chứng từ góp vốnTăng, giảm vốn điều lệ
Tạm ngừng kinh doanhThông báo theo thời hạn quy định, vẫn có nghĩa vụ nộp tờ khai nếu quy định yêu cầuVăn bản thông báo, xác nhận với cơ quan thuếTạm ngừng kinh doanh
Giải thểHoàn tất nghĩa vụ thuế, bảo hiểm, hóa đơn, nợ và nộp hồ sơ giải thểQuyết định giải thể, báo cáo thanh lý, xác nhận nghĩa vụ thuếGiải thể doanh nghiệp
Ví dụ minh họa

Tạm ngừng rồi giải thể: những khoản dễ bị bỏ sót

Ví dụ minh họa (tình huống chung, không phải khách hàng thật). Một công ty nhỏ tạm ngừng kinh doanh vì thiếu khách, một năm sau chủ quyết định giải thể. Khi rà soát hồ sơ, kế toán thấy:

  • Còn hóa đơn điện tử chưa thông báo ngừng sử dụng hoặc chưa xử lý số hóa đơn tồn.
  • Còn lao động chưa chốt bảo hiểm.
  • Có tờ khai trong thời gian tạm ngừng chưa xác nhận là có phải nộp hay không.
  • Tài khoản ngân hàng còn số dư và chưa đóng.

Cách xử lý chung: lập danh mục nghĩa vụ theo từng cơ quan (thuế, bảo hiểm, ngân hàng, lao động), hoàn tất từng mục, rồi mới nộp hồ sơ giải thể. Bỏ sót mục nào cũng có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc phát sinh truy thu sau này.

Thủ tục, thời hạn và hồ sơ cụ thể cần đối chiếu Luật Doanh nghiệp, Nghị định 168/2025/NĐ-CP và quy định thuế hiện hành, vì có thể khác tùy loại hình và địa phương.

Lộ trình nội dung

Bài con về thành lập, giải thể sẽ biên soạn

Danh sách chủ đề đang lên kế hoạch, sẽ bổ sung vào thư viện kiến thức kế toán thuế:

  • Chọn loại hình: hộ kinh doanh, công ty TNHH hay công ty cổ phần.
  • Đổi địa chỉ trụ sở công ty: hồ sơ và việc phải làm sau đó.
  • Việc phải làm trong 30 ngày đầu sau khi thành lập.
  • Tạm ngừng kinh doanh: ai phải thông báo và có phải khai thuế không.
  • Giải thể doanh nghiệp: thứ tự các bước và thời hạn.
  • Chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang công ty.

Dịch vụ thực hiện: thành lập công ty TNHH, thành lập công ty cổ phần, đăng ký hộ kinh doanh. Muốn hỏi riêng, liên hệ.

Giải đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp

Nên mở hộ kinh doanh hay công ty?
Hộ kinh doanh đơn giản hơn nhưng giới hạn về quy mô, uy tín và trách nhiệm. Công ty có tư cách pháp nhân, trách nhiệm hữu hạn nhưng đòi hỏi sổ sách và tuân thủ chặt hơn.
Sau khi có giấy phép phải làm gì về thuế?
Thường gồm kê khai thuế ban đầu, đăng ký phương pháp tính thuế, chữ ký số, hóa đơn điện tử và mở tài khoản ngân hàng; kiểm tra danh sách theo hướng dẫn hiện hành.
Tạm ngừng kinh doanh có phải nộp tờ khai không?
Cần thông báo tạm ngừng đúng thời hạn quy định trước khi tạm ngừng; trong thời gian tạm ngừng có thể không phát sinh nghĩa vụ nộp tờ khai theo kỳ. Hãy xác nhận với cơ quan thuế.
Giải thể mất bao lâu?
Phụ thuộc việc thanh toán nợ, hoàn tất nghĩa vụ thuế và hồ sơ với cơ quan thuế, đăng ký kinh doanh. Có công ty mất vài tháng, có công ty kéo dài hơn nếu tồn đọng.
Nghị định nào đang hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp?
Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 có hiệu lực từ 1/7/2025 là văn bản chính về đăng ký doanh nghiệp. Cần đối chiếu bản sửa đổi, bổ sung nếu có tại thời điểm làm thủ tục.
Giải thể doanh nghiệp mất những bước nào?
Thông thường gồm quyết định giải thể, thông báo cho chủ nợ và người lao động, thanh toán các khoản nợ, hoàn tất nghĩa vụ thuế và hóa đơn rồi nộp hồ sơ giải thể. Thứ tự và hồ sơ cụ thể cần đối chiếu quy định hiện hành.
Quyết toán thuế khi giải thể nộp trong bao lâu?
Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025, hồ sơ quyết toán khi chấm dứt hoạt động, giải thể nộp trong vòng 45 ngày kể từ ngày có quyết định tương ứng. Cần xem lại quy định tại thời điểm giải thể.
Tạm ngừng kinh doanh có cần thông báo cơ quan thuế không?
Có, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần thông báo việc tạm ngừng theo thời hạn quy định cho cơ quan đăng ký kinh doanh và theo dõi nghĩa vụ với cơ quan thuế. Thời hạn thông báo trước cần kiểm tra trong văn bản hiện hành.
Kết nối cùng Khang Hà

Cần người rà soát giúp tình huống của bạn?

Gửi thông tin cơ bản, Khang Hà sẽ phản hồi để xác định bước cần làm trước. Nội dung website mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.

Hotline: 0865.304.137

72/28 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk

ketoankhangha.com · Fanpage: Daykemketoanbmt

Đội ngũ Kế toán Khang Hà tư vấn khóa học kế toán thực hành và dịch vụ kế toán thuế trên toàn quốc

Nhận tư vấn từ Khang Hà

Để lại thông tin, Khang Hà gọi lại để trao đổi nội dung, lịch và chi phí phù hợp.