Thành lập và giải thể doanh nghiệp: các bước chính và việc kế toán cần làm
Mở hay đóng doanh nghiệp đều có chuỗi thủ tục pháp lý và thuế đi kèm. Trang này gom các bước chính, điểm dễ bỏ sót và vai trò của kế toán trong từng giai đoạn.
Mở hay đóng doanh nghiệp đều có chuỗi thủ tục pháp lý và thuế đi kèm. Trang này gom các bước chính, điểm dễ bỏ sót và vai trò của kế toán trong từng giai đoạn.
Mỗi loại hình có điều kiện riêng, kiểm tra quy định hiện hành khi quyết định.
| Loại hình | Trách nhiệm | Điểm mạnh | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Hộ kinh doanh | Chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản | Thủ tục gọn, chi phí thấp | Không có tư cách pháp nhân, hạn chế quy mô |
| Công ty TNHH một thành viên | Hữu hạn trong phạm vi vốn điều lệ | Một chủ sở hữu, cơ cấu đơn giản | Phải có sổ sách, báo cáo thuế đầy đủ |
| Công ty TNHH hai thành viên trở lên | Hữu hạn trong phạm vi vốn góp | Linh hoạt khi nhiều người góp vốn | Cần điều lệ và thỏa thuận góp vốn rõ ràng |
| Công ty cổ phần | Hữu hạn trong phạm vi vốn góp | Dễ huy động vốn, chuyển nhượng cổ phần | Quản trị phức tạp hơn |
Thứ tự thường gặp; thời gian xử lý phụ thuộc cơ quan có thẩm quyền.
Xác định chủ sở hữu, vốn điều lệ, người đại diện và ngành nghề kinh doanh; kiểm tra tên không trùng.
Nộp trực tuyến qua cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp và nhận kết quả theo thời hạn quy định.
Mở tài khoản ngân hàng, đăng ký chữ ký số, hóa đơn điện tử, kê khai thuế ban đầu.
Chọn phần mềm, phương pháp tính thuế, quy trình chứng từ ngay từ tháng đầu.
Danh sách thủ tục thực tế có thể khác theo ngành nghề có điều kiện.
Nên rà soát thuế và sổ sách trước khi nộp hồ sơ để giảm rủi ro bị từ chối.
Chủ sở hữu hoặc hội đồng thành viên ra quyết định theo điều lệ và luật.
Thông báo cho chủ nợ, người lao động; thanh toán các khoản nợ theo thứ tự luật định.
Nộp báo cáo, quyết toán thuế, xử lý hóa đơn chưa sử dụng, đóng mã số thuế.
Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh và nhận xác nhận chấm dứt hoạt động.
Doanh nghiệp tồn đọng thuế hoặc hóa đơn thường kéo dài thủ tục giải thể.
Khi cần dừng hoạt động một thời gian, doanh nghiệp có thể thông báo tạm ngừng kinh doanh với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế, thường phải thực hiện trước ngày tạm ngừng một khoảng thời gian theo quy định. Việc này giúp tránh phát sinh nghĩa vụ không cần thiết, nhưng vẫn cần giữ sổ sách và hoàn thành nghĩa vụ trước thời điểm tạm ngừng. Kiểm tra giới hạn thời gian tạm ngừng và điều kiện quay lại hoạt động tại văn bản hiện hành.
Chọn hướng phù hợp với mục tiêu của bạn.
Quy định đăng ký doanh nghiệp và quản lý thuế đều có văn bản mới. Bảng dưới đây tóm tắt phần liên quan nhất.
| Nội dung | Căn cứ | Điểm cần nhớ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Đăng ký doanh nghiệp | Nghị định 168/2025/NĐ-CP, ban hành 30/6/2025, hiệu lực từ 1/7/2025 | Quy định hồ sơ, trình tự đăng ký thành lập, thay đổi, tạm ngừng và giải thể doanh nghiệp, hộ kinh doanh | Thay thế nghị định hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp trước đó, nên dùng biểu mẫu mới |
| Sắp xếp đơn vị hành chính | Các văn bản sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 | Tên tỉnh, phường, xã thay đổi nên địa chỉ trụ sở, giấy phép con và hồ sơ thuế có thể cần cập nhật | Đối chiếu địa chỉ ghi trên giấy đăng ký, hóa đơn, tài khoản ngân hàng, hợp đồng |
| Hộ kinh doanh | Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP | Bỏ thuế khoán từ 2026, kê khai theo doanh thu; có ngưỡng doanh thu miễn GTGT và TNCN | Xem thuế hộ kinh doanh |
| Quyết toán khi chấm dứt hoạt động | Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Hồ sơ quyết toán thuế khi giải thể nộp trong vòng 45 ngày kể từ ngày có quyết định tương ứng | Thời điểm áp dụng từ 1/7/2026; hồ sơ trước đó có thể theo quy định cũ |
| Mở đầu hoạt động | Luật Quản lý thuế và các thông tư về hóa đơn, chữ ký số | Đăng ký thuế, mở tài khoản ngân hàng, chữ ký số, đăng ký hóa đơn điện tử | Xem khai thuế ban đầu |
| Tình huống | Việc chính | Cần kèm theo | Dịch vụ liên quan |
|---|---|---|---|
| Đổi địa chỉ trụ sở | Thông báo thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh, cập nhật cơ quan thuế | Biên bản hoặc quyết định, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng địa chỉ mới, cập nhật hóa đơn | Đổi tên, địa chỉ, ngành nghề |
| Thêm hoặc bớt ngành nghề | Đăng ký bổ sung, kiểm tra điều kiện kinh doanh có điều kiện | Quyết định của chủ sở hữu hoặc hội đồng, giấy phép liên quan nếu có | Thay đổi đăng ký kinh doanh |
| Tăng hoặc giảm vốn điều lệ | Thông báo thay đổi, xem xét nghĩa vụ góp vốn và thuế liên quan | Nghị quyết, biên bản họp, chứng từ góp vốn | Tăng, giảm vốn điều lệ |
| Tạm ngừng kinh doanh | Thông báo theo thời hạn quy định, vẫn có nghĩa vụ nộp tờ khai nếu quy định yêu cầu | Văn bản thông báo, xác nhận với cơ quan thuế | Tạm ngừng kinh doanh |
| Giải thể | Hoàn tất nghĩa vụ thuế, bảo hiểm, hóa đơn, nợ và nộp hồ sơ giải thể | Quyết định giải thể, báo cáo thanh lý, xác nhận nghĩa vụ thuế | Giải thể doanh nghiệp |
Ví dụ minh họa (tình huống chung, không phải khách hàng thật). Một công ty nhỏ tạm ngừng kinh doanh vì thiếu khách, một năm sau chủ quyết định giải thể. Khi rà soát hồ sơ, kế toán thấy:
Cách xử lý chung: lập danh mục nghĩa vụ theo từng cơ quan (thuế, bảo hiểm, ngân hàng, lao động), hoàn tất từng mục, rồi mới nộp hồ sơ giải thể. Bỏ sót mục nào cũng có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc phát sinh truy thu sau này.
Thủ tục, thời hạn và hồ sơ cụ thể cần đối chiếu Luật Doanh nghiệp, Nghị định 168/2025/NĐ-CP và quy định thuế hiện hành, vì có thể khác tùy loại hình và địa phương.
Danh sách chủ đề đang lên kế hoạch, sẽ bổ sung vào thư viện kiến thức kế toán thuế:
Dịch vụ thực hiện: thành lập công ty TNHH, thành lập công ty cổ phần, đăng ký hộ kinh doanh. Muốn hỏi riêng, liên hệ.
Gửi thông tin cơ bản, Khang Hà sẽ phản hồi để xác định bước cần làm trước. Nội dung website mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.
Hotline: 0865.304.137
72/28 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk
ketoankhangha.com · Fanpage: Daykemketoanbmt

Để lại thông tin, Khang Hà gọi lại để trao đổi nội dung, lịch và chi phí phù hợp.