Trang chủ›Kiến thức›Thuế GTGT
KIẾN THỨC THUẾ • GTGT

Thuế GTGT: hiểu đúng thuế suất, điều kiện khấu trừ và cách kê khai

Thuế giá trị gia tăng là sắc thuế doanh nghiệp gặp mỗi tháng hoặc mỗi quý. Bài viết giải thích cách tính, hóa đơn đầu vào nào được khấu trừ và những điểm dễ bị loại khi quyết toán.

Cập nhật 28/10/2026Đọc khoảng 8 phútDành cho kế toán, chủ doanh nghiệp
Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn Kế toán Khang HàCập nhật: 28/10/2026Căn cứ: Luật Thuế giá trị gia tăng và văn bản hướng dẫn hiện hành — đối chiếu bản đang có hiệu lực
10%Thuế suất phổ thông. Một số hàng hóa, dịch vụ chịu 5% hoặc 0%, một số thuộc diện không chịu thuế.
2 phương phápKhấu trừ (có hóa đơn đầu vào, đầu ra) và trực tiếp (tính theo tỷ lệ % trên doanh thu với đối tượng được áp dụng).
Tháng hoặc quýKỳ khai tùy quy mô doanh thu năm trước; doanh nghiệp nhỏ thường được chọn khai theo quý.
Ngày 20 / cuối tháng đầu quýHạn nộp tờ khai tháng và tờ khai quý theo cách hiểu thường dùng. Đối chiếu quy định hiện hành khi nộp.

Thuế GTGT là gì và ai chịu thuế?

GTGT là thuế gián thu đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ ở mỗi khâu. Người tiêu dùng cuối cùng là người chịu thuế; doanh nghiệp đóng vai trò thu hộ và nộp vào ngân sách. Vì vậy doanh nghiệp phải theo dõi chặt hai dòng: thuế đầu ra (khi bán) và thuế đầu vào (khi mua).

Thuế suất và các trường hợp đặc biệt

  • Thuế suất phổ thông thường là 10%.
  • Mức 5% áp dụng cho một số nhóm thiết yếu theo danh mục.
  • Mức 0% thường gắn với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu đáp ứng điều kiện.
  • Không chịu thuế là nhóm hàng hóa, dịch vụ được loại khỏi diện tính GTGT; khác với thuế suất 0%.

Chính sách giảm thuế GTGT tạm thời (nếu có trong từng thời kỳ) cần được tra riêng theo thời điểm lập hóa đơn.

Phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp

Khấu trừ: số thuế phải nộp = thuế đầu ra − thuế đầu vào được khấu trừ. Phù hợp doanh nghiệp có sổ sách, hóa đơn đầy đủ.

Trực tiếp: số thuế = doanh thu × tỷ lệ % theo ngành, dành cho đối tượng quy định (như một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức chưa đủ điều kiện kế toán). Trường hợp cần chọn hoặc chuyển phương pháp nên hỏi cơ quan thuế quản lý.

Điều kiện để thuế đầu vào được khấu trừ

  • Có hóa đơn hợp lệ đứng tên đúng doanh nghiệp, đúng mã số thuế, đúng nội dung hàng hóa, dịch vụ.
  • Hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT.
  • Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi giá trị đạt mức quy định (thường được nhắc là từ 5 triệu đồng mỗi lần, đối chiếu văn bản hiện hành).
  • Hóa đơn được kê khai đúng kỳ hoặc trong thời hạn cho phép điều chỉnh.

Kê khai và nộp thuế GTGT

Doanh nghiệp lập tờ khai qua cổng thuế điện tử, kèm bảng kê hóa đơn mua vào, bán ra. Nếu phát sinh thuế phải nộp, nộp tiền vào ngân sách trong cùng thời hạn nộp tờ khai. Nếu số thuế đầu vào lớn hơn đầu ra, số dư được chuyển kỳ sau khấu trừ tiếp hoặc xem xét hoàn thuế khi đủ điều kiện.

Khi nào có thể hoàn thuế GTGT?

Hoàn thuế thường áp dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu, dự án đầu tư mới hoặc có số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết liên tục trong thời gian theo quy định. Hồ sơ hoàn thuế yêu cầu chặt chẽ và có thể bị kiểm tra trước hoặc sau hoàn, nên cần chuẩn bị chứng từ ngay từ đầu.

Ví dụ minh họa

Tính nhanh thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

Số liệu giả định để dễ hình dung, không phải tư vấn cho trường hợp cụ thể.

Chỉ tiêuSố liệu (VNĐ)Ghi chú
Doanh thu bán ra (chưa thuế)100.000.000Thuế đầu ra 10% = 10.000.000
Giá trị mua vào (chưa thuế)60.000.000Thuế đầu vào 10% = 6.000.000, có hóa đơn hợp lệ
Thuế GTGT phải nộp4.000.00010.000.000 − 6.000.000

Ví dụ chỉ nhằm minh họa công thức, thực tế còn phụ thuộc điều kiện khấu trừ từng hóa đơn.

Thuật ngữ cần nắm

Giải thích ngắn gọn các khái niệm hay gặp

Thuế đầu ra

Thuế GTGT ghi trên hóa đơn bán hàng, cung cấp dịch vụ.

Thuế đầu vào

Thuế GTGT ghi trên hóa đơn mua hàng, dịch vụ phục vụ kinh doanh.

Không chịu thuế

Không tính GTGT và thường không được khấu trừ đầu vào tương ứng.

Thuế suất 0%

Vẫn thuộc diện chịu thuế nhưng thuế suất bằng 0, thường được khấu trừ và có thể hoàn.

Bảng kê hóa đơn

Danh sách hóa đơn mua vào, bán ra đi kèm tờ khai.

Tránh sai sót

Những lỗi thường gặp

Đây là các nhầm lẫn phổ biến khi tự xử lý hồ sơ. Kiểm tra lại trước khi nộp.

  • Khấu trừ hóa đơn sai tên hoặc sai mã số thuế. Hóa đơn như vậy dễ bị loại khỏi khấu trừ.
  • Nhầm giữa thuế suất 0% và không chịu thuế. Hai nhóm có cách khấu trừ khác nhau.
  • Thanh toán tiền mặt cho hóa đơn giá trị lớn. Có thể không đủ điều kiện khấu trừ.
  • Kê khai sót hóa đơn của kỳ trước rồi để dồn. Nên điều chỉnh đúng kỳ, tránh sai lệch số liệu.
  • Không đối chiếu hóa đơn trên cổng thuế với sổ sách. Dễ lệch giữa dữ liệu thuế và kế toán.
Cập nhật 2025 – 2026

Thuế GTGT: những thay đổi đang áp dụng

Bảng tóm tắt để biết văn bản nào đang chi phối cách kê khai. Luôn đối chiếu văn bản hiện hành tại thời điểm thực hiện.

Nội dungCăn cứĐiểm cần nhớLưu ý
Luật Thuế GTGT mớiLuật số 48/2024/QH15, hiệu lực từ 1/7/2025; Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫnThay thế Luật Thuế GTGT cũ; sắp xếp lại đối tượng không chịu thuế, thuế suất 0%, 5%, 10% và điều kiện khấu trừNghị định hướng dẫn đã có văn bản sửa đổi, bổ sung sau đó; cần xem bản hợp nhất
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặtLuật 48/2024/QH15 (Điều 14); Nghị định 181/2025/NĐ-CP (Điều 26)Hàng hóa, dịch vụ mua vào có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế) cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừMua nhiều lần trong ngày từ cùng nhà cung cấp có thể bị cộng gộp để xét ngưỡng; kiểm tra hướng dẫn hiện hành
Giảm thuế suất 10% xuống 8%Nghị quyết 204/2025/QH15; Nghị định 174/2025/NĐ-CPÁp dụng cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, có danh mục loại trừ; thời hạn áp dụng theo văn bản tại thời điểm lập hóa đơnHóa đơn phải ghi đúng thuế suất của từng dòng hàng; không áp dụng mức giảm cho nhóm bị loại trừ
Hộ kinh doanhNghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CPHộ có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp GTGT và TNCN; tính theo doanh thu thực tế, không còn thuế khoánChi tiết xem chuyên mục thuế hộ kinh doanh
Thời hạn khai thuếLuật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 1/7/2026); Nghị định 252/2026/NĐ-CPKhai tháng chậm nhất ngày 20 của tháng sau; khai quý chậm nhất ngày cuối của tháng đầu quý sauXem lịch nộp thuế để biết ngày làm việc kế tiếp khi hạn rơi vào cuối tuần
Ví dụ minh họa

Tính nhanh GTGT phải nộp trong một kỳ

Ví dụ minh họa (số liệu giả định, không phải khách hàng thật). Một công ty thương mại trong kỳ có doanh thu bán hàng chưa thuế 400 triệu đồng, thuế suất 10%, thuế GTGT đầu ra là 40 triệu đồng. Tiền hàng mua vào chưa thuế là 250 triệu đồng, thuế GTGT đầu vào ghi trên hóa đơn là 25 triệu đồng.

  1. Bước 1: soát từng hóa đơn mua vào xem có đủ điều kiện khấu trừ không (đúng tên, mã số thuế, đúng kỳ, có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với khoản từ 5 triệu đồng).
  2. Bước 2: giả sử một hóa đơn 5,5 triệu đồng trả bằng tiền mặt, thuế đầu vào 0,5 triệu đồng bị loại. Thuế đầu vào được khấu trừ còn 24,5 triệu đồng.
  3. Bước 3: thuế phải nộp trong kỳ là 40 – 24,5 = 15,5 triệu đồng.

Khoản 0,5 triệu đồng bị loại không tự mất đi: doanh nghiệp vẫn cần xem xét khoản chi đó có được tính vào chi phí khi quyết toán thuế TNDN hay không. Hai thuế có điều kiện riêng, cần xét tách bạch.

Con số trong ví dụ chỉ để minh họa cách tính. Thuế suất, điều kiện khấu trừ và chứng từ cần đối chiếu theo văn bản hiện hành và đặc thù từng hợp đồng.

Lộ trình nội dung

Các bài chuyên sâu về thuế GTGT sẽ được biên soạn

Trang này là bài trụ cột của chủ đề thuế GTGT. Các chủ đề dưới đây là danh sách bài con đang lên kế hoạch, sẽ xuất hiện trong thư viện kiến thức kế toán thuế khi hoàn thiện:

  • Cách lập tờ khai GTGT mẫu 01/GTGT theo tháng và theo quý, từng chỉ tiêu cần lưu ý.
  • Hóa đơn đầu vào bị sai tên, sai mã số thuế hoặc sai thuế suất: cách xử lý.
  • Thuế GTGT với hàng khuyến mại, hàng biếu tặng, hàng tiêu dùng nội bộ.
  • Hoàn thuế GTGT: điều kiện, hồ sơ và rủi ro bị kiểm tra.
  • Thuế GTGT với doanh nghiệp xây dựng và doanh nghiệp dịch vụ.
  • Khai bổ sung tờ khai GTGT: khi nào cần và hệ quả.
Làm cùng chuyên viên

Liên kết dịch vụ liên quan

Nếu doanh nghiệp bạn khai GTGT hằng tháng hoặc hằng quý và muốn có người soát hóa đơn đầu vào trước khi nộp, xem dịch vụ báo cáo thuế hằng tháng, quý hoặc kế toán trọn gói. Trường hợp có số thuế đầu vào lớn kéo dài, tham khảo hỗ trợ hoàn thuế GTGT. Muốn biết chi phí và cách làm việc, xem bảng giá và quy trình làm việc, hoặc liên hệ để được trao đổi trường hợp cụ thể.

Giải đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp mới thành lập nên khai GTGT theo tháng hay quý?
Tùy quy định về quy mô doanh thu và hướng dẫn hiện hành; doanh nghiệp mới thường được hướng dẫn riêng cho năm đầu. Hãy đối chiếu thông báo của cơ quan thuế.
Hóa đơn mua vào bị sót kỳ trước có khấu trừ được không?
Có thể kê khai bổ sung trong thời hạn cho phép nếu đủ điều kiện; cần xem quy định về kê khai điều chỉnh.
Bán hàng không phát sinh doanh thu có phải nộp tờ khai không?
Doanh nghiệp vẫn phải nộp tờ khai theo kỳ dù không phát sinh, trừ trường hợp đã tạm ngừng kinh doanh theo thủ tục.
Thuế suất 0% và không chịu thuế khác nhau thế nào?
Thuế suất 0% vẫn là đối tượng chịu thuế và thường được khấu trừ, hoàn thuế đầu vào; còn không chịu thuế thì không tính thuế đầu ra và thường không khấu trừ đầu vào tương ứng.
Mua hàng từ 5 triệu đồng trả bằng tiền mặt có được khấu trừ GTGT không?
Theo quy định áp dụng từ 1/7/2025, hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế) cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế đầu vào, trừ một số trường hợp đặc thù. Hãy đối chiếu hướng dẫn hiện hành trước khi kê khai.
Thuế GTGT 8% năm 2026 còn áp dụng không?
Mức giảm từ 10% xuống 8% áp dụng cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, có danh mục loại trừ và thời hạn nhất định. Cần kiểm tra từng mặt hàng và thời điểm lập hóa đơn trong văn bản hiện hành.
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải nộp thuế GTGT không?
Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp GTGT và TNCN, nhưng vẫn cần ghi chép doanh thu. Hãy đối chiếu văn bản hiện hành khi áp dụng.
Kê khai GTGT sai thì sửa thế nào?
Thường xử lý bằng tờ khai bổ sung trong thời hạn cho phép, kèm giải trình và nộp phần thuế còn thiếu (nếu có). Nếu sai làm giảm số thuế phải nộp, có thể phát sinh tiền chậm nộp; nên soát lại chứng từ trước khi bổ sung.
Kết nối cùng Khang Hà

Cần người rà soát giúp tình huống của bạn?

Gửi thông tin cơ bản, Khang Hà sẽ phản hồi để xác định bước cần làm trước. Nội dung website mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.

Hotline: 0865.304.137

72/28 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk

ketoankhangha.com · Fanpage: Daykemketoanbmt

Đội ngũ Kế toán Khang Hà tư vấn khóa học kế toán thực hành và dịch vụ kế toán thuế trên toàn quốc

Nhận tư vấn từ Khang Hà

Để lại thông tin, Khang Hà gọi lại để trao đổi nội dung, lịch và chi phí phù hợp.