Trang chủ›Kiến thức›Thuế TNDN
KIẾN THỨC THUẾ • THU NHẬP DOANH NGHIỆP

Thuế TNDN: xác định thu nhập tính thuế và chi phí được trừ đúng cách

Thuế thu nhập doanh nghiệp quyết định phần lớn gánh nặng thuế của công ty. Trọng tâm không nằm ở thuế suất mà ở việc chứng minh được chi phí hợp lý, hợp lệ khi quyết toán.

Cập nhật 28/10/2026Đọc khoảng 8 phútDành cho kế toán, chủ doanh nghiệp
Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn Kế toán Khang HàCập nhật: 28/10/2026Căn cứ: Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và văn bản hướng dẫn hiện hành — đối chiếu bản đang có hiệu lực
20%Thuế suất phổ thông. Luật sửa đổi có quy định mức thấp hơn cho doanh nghiệp doanh thu nhỏ; kiểm tra ngưỡng và hiệu lực khi áp dụng.
Hàng quýTạm nộp thuế theo quý, rồi quyết toán khi kết thúc năm.
Ngày cuối tháng thứ 3Hạn nộp tờ khai quyết toán năm, tính từ ngày kết thúc năm tài chính (năm dương lịch: 31/3).
5 nămThời gian chuyển lỗ theo quy định chung, có thể thay đổi theo từng thời kỳ.

Thuế TNDN tính trên gì?

Thuế TNDN đánh trên thu nhập tính thuế, không phải trên doanh thu. Cách xác định chung: thu nhập chịu thuế = doanh thu − chi phí được trừ + thu nhập khác; sau đó trừ các khoản lỗ được chuyển (nếu có) rồi nhân thuế suất.

Chi phí được trừ cần đáp ứng điều kiện gì?

  • Chi phí thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
  • Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, đúng tên và mã số thuế doanh nghiệp.
  • Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với khoản chi đạt mức quy định.
  • Không thuộc nhóm bị loại trừ như tiền phạt vi phạm hành chính, chi tiêu không phục vụ kinh doanh, khoản vượt mức khống chế (lãi vay, phúc lợi, khấu hao…).

Tạm nộp theo quý và quyết toán năm

Doanh nghiệp tạm tính và nộp thuế theo quý (nộp tiền, không bắt buộc nộp tờ khai tạm tính tùy quy định thời điểm). Sau năm tài chính, lập tờ khai quyết toán cùng báo cáo tài chính. Số tạm nộp thường cần đạt tỷ lệ tối thiểu so với số phải nộp cả năm để tránh bị tính chậm nộp; kiểm tra tỷ lệ này trong văn bản hiện hành.

Ưu đãi và lỗ chuyển kỳ sau

Một số lĩnh vực, địa bàn hoặc quy mô được hưởng thuế suất ưu đãi, miễn giảm. Việc hưởng ưu đãi đi kèm điều kiện và hồ sơ rõ ràng, nên kế toán cần lưu đủ chứng từ ngay từ năm đầu. Lỗ phát sinh có thể được kết chuyển trừ vào thu nhập các năm sau trong thời hạn cho phép.

Những khoản thường bị loại khi kiểm tra

Chi phí thiếu hóa đơn, hóa đơn không khớp hoạt động kinh doanh, chi phí khấu hao tài sản không phục vụ kinh doanh, hoặc khoản chi cho cá nhân người quản lý. Doanh nghiệp nên rà soát trước thời điểm quyết toán để điều chỉnh sớm.

Thực hành

Khoản chi này có được trừ không?

Tra nhanh các tình huống kế toán hay gặp. Mỗi trường hợp thực tế vẫn cần đối chiếu văn bản hiện hành.

Nếu

Chi phí mua hàng có hóa đơn đúng tên công ty, phục vụ hoạt động kinh doanh

→ Thường được trừ khi đủ chứng từ thanh toán
Nếu

Tiền phạt vi phạm hành chính (thuế, giao thông…)

→ Không được trừ
Nếu

Chi mua sắm cá nhân của chủ doanh nghiệp, không phục vụ kinh doanh

→ Không được trừ
Nếu

Khoản chi lớn thanh toán bằng tiền mặt

→ Có nguy cơ không được trừ, kiểm tra mức quy định
Nếu

Lãi vay trong mức khống chế theo quy định

→ Được trừ phần trong mức cho phép
Nếu

Chi phí có hóa đơn nhưng không liên quan hoạt động kinh doanh

→ Có thể bị loại khi kiểm tra
Thuật ngữ cần nắm

Giải thích ngắn gọn các khái niệm hay gặp

Thu nhập tính thuế

Phần thu nhập dùng để nhân thuế suất sau khi trừ các khoản được phép.

Chi phí được trừ

Chi phí đủ điều kiện được tính để giảm thu nhập chịu thuế.

Quyết toán thuế

Tờ khai tổng hợp cả năm, có thể phát sinh nộp thêm hoặc được hoàn.

Tạm nộp

Số thuế nộp trước theo quý, tính tạm trên kết quả kinh doanh.

Lỗ chuyển kỳ sau

Khoản lỗ được trừ vào thu nhập các năm kế tiếp trong thời hạn quy định.

Tránh sai sót

Những lỗi thường gặp

Đây là các nhầm lẫn phổ biến khi tự xử lý hồ sơ. Kiểm tra lại trước khi nộp.

  • Ghi nhận chi phí không hóa đơn để “làm đẹp” lợi nhuận. Chi phí này thường bị loại khi quyết toán.
  • Không phân biệt chi phí kế toán và chi phí tính thuế. Hai khái niệm có thể khác nhau; cần điều chỉnh trên tờ khai.
  • Bỏ quên hồ sơ ưu đãi. Thiếu hồ sơ có thể mất quyền hưởng ưu đãi.
  • Nộp quyết toán sát hạn. Dễ sai sót, ảnh hưởng báo cáo tài chính.
  • Quên đối chiếu chi phí với bảng lương và hợp đồng. Dễ phát sinh lệch khi cơ quan thuế kiểm tra.
Cập nhật 2025 – 2026

Thuế TNDN: khung pháp lý và điểm thay đổi

Luật Thuế TNDN mới đã có hiệu lực. Bảng dưới đây giúp bạn biết cần đối chiếu văn bản nào khi lập kế hoạch thuế cho năm 2025 và 2026.

Nội dungCăn cứĐiểm cần nhớLưu ý
Luật Thuế TNDN mớiLuật số 67/2025/QH15, hiệu lực từ 1/10/2025; Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫnÁp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2025; thay thế Luật Thuế TNDN cũ và các luật sửa đổiDoanh nghiệp có kỳ tính thuế vắt qua thời điểm chuyển tiếp cần hỏi kỹ cách áp dụng
Thuế suấtLuật 67/2025/QH15 (Điều 10); Nghị định 320/2025/NĐ-CPThuế suất phổ thông 20%; doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng áp dụng 15%; từ trên 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng áp dụng 17%Xét theo doanh thu kỳ liền trước; có loại trừ (ví dụ doanh nghiệp liên kết không đủ điều kiện, một số ngành đặc thù)
Miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏNghị định 141/2026/NĐ-CPTheo các bản tin pháp luật, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN; doanh nghiệp mới dự kiến doanh thu không quá 1 tỷ đồng không phải tạm nộpĐiều kiện chi tiết, kể cả trường hợp công ty liên kết, cần xem trực tiếp văn bản trước khi áp dụng
Chi phí được trừLuật 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CPBổ sung một số khoản chi được trừ (ví dụ chi hỗ trợ giáo dục, y tế, thiên tai, nghiên cứu khoa học); chi phí vẫn cần hóa đơn, chứng từ hợp phápVới khoản mua vào từ 5 triệu đồng, cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định hiện hành
Quyết toánLuật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 1/7/2026)Hồ sơ quyết toán nộp trong vòng 3 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ quyết toánXem lịch nộp thuế để nắm mốc phổ biến
Ví dụ minh họa

Một khoản chi bị loại làm thuế thay đổi thế nào

Ví dụ minh họa (số liệu giả định, không phải khách hàng thật). Công ty dịch vụ A có tổng doanh thu năm 2,4 tỷ đồng, chi phí ghi nhận trên sổ sách 2,1 tỷ đồng, lợi nhuận kế toán 300 triệu đồng. Giả sử doanh thu thuộc nhóm áp dụng thuế suất 15%.

  • Nếu toàn bộ chi phí hợp lệ: thu nhập chịu thuế 300 triệu đồng, thuế TNDN 45 triệu đồng.
  • Nếu có 40 triệu đồng chi phí thiếu hóa đơn hợp lệ bị loại khi quyết toán: thu nhập chịu thuế 340 triệu đồng, thuế 51 triệu đồng.

Chênh lệch 6 triệu đồng chưa kể tiền chậm nộp và xử phạt nếu khai thiếu. Bài học thực tế: rà chứng từ chi phí hằng quý, không dồn đến kỳ quyết toán mới xử lý.

Ví dụ chỉ nhằm minh họa. Thuế suất áp dụng và điều kiện chi phí phải đối chiếu theo doanh thu thực tế và văn bản hiện hành.

Lộ trình nội dung

Bài con về thuế TNDN sẽ biên soạn

Các chủ đề dưới đây là kế hoạch bài viết chuyên sâu, sẽ bổ sung vào thư viện kiến thức kế toán thuế:

  • Danh mục chi phí không được trừ thường gặp khi kiểm tra thuế.
  • Cách tính tạm nộp TNDN theo quý và cách tránh nộp thừa, nộp thiếu.
  • Lỗ chuyển kỳ sau: điều kiện và thời gian chuyển lỗ.
  • Chi phí lãi vay, chi phí lương, chi phí tiếp khách: điều kiện được trừ.
  • Doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ: kê khai TNDN theo doanh thu hay theo lợi nhuận.
  • Hồ sơ quyết toán TNDN: bộ tài liệu cần chuẩn bị.
Làm cùng chuyên viên

Dịch vụ liên quan đến thuế TNDN

Nếu cần người soát chi phí và lập hồ sơ cuối năm, xem dịch vụ quyết toán thuế cuối năm và báo cáo tài chính. Doanh nghiệp muốn xây dựng kế hoạch thuế dài hơn có thể tham khảo tư vấn thuế doanh nghiệp. Cần rà lại hồ sơ khi có thông báo của cơ quan thuế: hỗ trợ thanh tra, kiểm tra thuế. Có thể xem bảng giá hoặc liên hệ để trao đổi trường hợp cụ thể.

Giải đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp

Thuế suất TNDN hiện nay là bao nhiêu?
Mức phổ thông thường được nhắc là 20%, có mức thấp hơn với doanh nghiệp quy mô nhỏ theo luật sửa đổi. Hãy kiểm tra ngưỡng doanh thu và hiệu lực tại văn bản hiện hành.
Công ty lỗ có phải nộp thuế TNDN không?
Nếu không có thu nhập tính thuế thì không phát sinh thuế TNDN, nhưng vẫn phải nộp tờ khai quyết toán.
Chi phí thanh toán bằng tiền mặt có được trừ không?
Khoản chi đạt mức quy định cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt; kiểm tra mức này tại văn bản hiện hành.
Quyết toán trễ hạn bị xử lý thế nào?
Có thể bị xử phạt hành chính và tính tiền chậm nộp. Mức cụ thể theo quy định đang áp dụng.
Thuế suất TNDN năm 2026 là bao nhiêu?
Theo Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15, thuế suất phổ thông là 20%; doanh nghiệp doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng áp dụng 15%, từ trên 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng áp dụng 17%, có một số trường hợp loại trừ. Hãy đối chiếu văn bản hiện hành và doanh thu thực tế của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải nộp thuế TNDN không?
Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN, kèm một số điều kiện như trường hợp công ty liên kết. Doanh nghiệp vẫn cần ghi sổ, khai báo đúng quy định; hãy đọc văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế.
Chi phí mua hàng trả tiền mặt có được tính vào chi phí không?
Khoản mua vào có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thường cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ. Khoản nhỏ hơn vẫn cần hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Kiểm tra lại quy định hiện hành khi xử lý hồ sơ.
Doanh nghiệp bị lỗ thì có phải nộp thuế TNDN không?
Khi không có thu nhập chịu thuế thì thuế TNDN phải nộp bằng 0, nhưng vẫn phải nộp tờ khai quyết toán. Khoản lỗ theo quy định thường được chuyển sang các năm sau trong thời hạn tối đa 5 năm liên tục.
Kết nối cùng Khang Hà

Cần người rà soát giúp tình huống của bạn?

Gửi thông tin cơ bản, Khang Hà sẽ phản hồi để xác định bước cần làm trước. Nội dung website mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.

Hotline: 0865.304.137

72/28 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk

ketoankhangha.com · Fanpage: Daykemketoanbmt

Đội ngũ Kế toán Khang Hà tư vấn khóa học kế toán thực hành và dịch vụ kế toán thuế trên toàn quốc

Nhận tư vấn từ Khang Hà

Để lại thông tin, Khang Hà gọi lại để trao đổi nội dung, lịch và chi phí phù hợp.