Thuế TNDN: xác định thu nhập tính thuế và chi phí được trừ đúng cách
Thuế thu nhập doanh nghiệp quyết định phần lớn gánh nặng thuế của công ty. Trọng tâm không nằm ở thuế suất mà ở việc chứng minh được chi phí hợp lý, hợp lệ khi quyết toán.
Thuế thu nhập doanh nghiệp quyết định phần lớn gánh nặng thuế của công ty. Trọng tâm không nằm ở thuế suất mà ở việc chứng minh được chi phí hợp lý, hợp lệ khi quyết toán.
Thuế TNDN đánh trên thu nhập tính thuế, không phải trên doanh thu. Cách xác định chung: thu nhập chịu thuế = doanh thu − chi phí được trừ + thu nhập khác; sau đó trừ các khoản lỗ được chuyển (nếu có) rồi nhân thuế suất.
Doanh nghiệp tạm tính và nộp thuế theo quý (nộp tiền, không bắt buộc nộp tờ khai tạm tính tùy quy định thời điểm). Sau năm tài chính, lập tờ khai quyết toán cùng báo cáo tài chính. Số tạm nộp thường cần đạt tỷ lệ tối thiểu so với số phải nộp cả năm để tránh bị tính chậm nộp; kiểm tra tỷ lệ này trong văn bản hiện hành.
Một số lĩnh vực, địa bàn hoặc quy mô được hưởng thuế suất ưu đãi, miễn giảm. Việc hưởng ưu đãi đi kèm điều kiện và hồ sơ rõ ràng, nên kế toán cần lưu đủ chứng từ ngay từ năm đầu. Lỗ phát sinh có thể được kết chuyển trừ vào thu nhập các năm sau trong thời hạn cho phép.
Chi phí thiếu hóa đơn, hóa đơn không khớp hoạt động kinh doanh, chi phí khấu hao tài sản không phục vụ kinh doanh, hoặc khoản chi cho cá nhân người quản lý. Doanh nghiệp nên rà soát trước thời điểm quyết toán để điều chỉnh sớm.
Tra nhanh các tình huống kế toán hay gặp. Mỗi trường hợp thực tế vẫn cần đối chiếu văn bản hiện hành.
Chi phí mua hàng có hóa đơn đúng tên công ty, phục vụ hoạt động kinh doanh
→ Thường được trừ khi đủ chứng từ thanh toánTiền phạt vi phạm hành chính (thuế, giao thông…)
→ Không được trừChi mua sắm cá nhân của chủ doanh nghiệp, không phục vụ kinh doanh
→ Không được trừKhoản chi lớn thanh toán bằng tiền mặt
→ Có nguy cơ không được trừ, kiểm tra mức quy địnhLãi vay trong mức khống chế theo quy định
→ Được trừ phần trong mức cho phépChi phí có hóa đơn nhưng không liên quan hoạt động kinh doanh
→ Có thể bị loại khi kiểm traPhần thu nhập dùng để nhân thuế suất sau khi trừ các khoản được phép.
Chi phí đủ điều kiện được tính để giảm thu nhập chịu thuế.
Tờ khai tổng hợp cả năm, có thể phát sinh nộp thêm hoặc được hoàn.
Số thuế nộp trước theo quý, tính tạm trên kết quả kinh doanh.
Khoản lỗ được trừ vào thu nhập các năm kế tiếp trong thời hạn quy định.
Đây là các nhầm lẫn phổ biến khi tự xử lý hồ sơ. Kiểm tra lại trước khi nộp.
Chọn đúng hướng hỗ trợ cho tình huống của bạn.
Luật Thuế TNDN mới đã có hiệu lực. Bảng dưới đây giúp bạn biết cần đối chiếu văn bản nào khi lập kế hoạch thuế cho năm 2025 và 2026.
| Nội dung | Căn cứ | Điểm cần nhớ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Luật Thuế TNDN mới | Luật số 67/2025/QH15, hiệu lực từ 1/10/2025; Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn | Áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2025; thay thế Luật Thuế TNDN cũ và các luật sửa đổi | Doanh nghiệp có kỳ tính thuế vắt qua thời điểm chuyển tiếp cần hỏi kỹ cách áp dụng |
| Thuế suất | Luật 67/2025/QH15 (Điều 10); Nghị định 320/2025/NĐ-CP | Thuế suất phổ thông 20%; doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng áp dụng 15%; từ trên 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng áp dụng 17% | Xét theo doanh thu kỳ liền trước; có loại trừ (ví dụ doanh nghiệp liên kết không đủ điều kiện, một số ngành đặc thù) |
| Miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ | Nghị định 141/2026/NĐ-CP | Theo các bản tin pháp luật, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN; doanh nghiệp mới dự kiến doanh thu không quá 1 tỷ đồng không phải tạm nộp | Điều kiện chi tiết, kể cả trường hợp công ty liên kết, cần xem trực tiếp văn bản trước khi áp dụng |
| Chi phí được trừ | Luật 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP | Bổ sung một số khoản chi được trừ (ví dụ chi hỗ trợ giáo dục, y tế, thiên tai, nghiên cứu khoa học); chi phí vẫn cần hóa đơn, chứng từ hợp pháp | Với khoản mua vào từ 5 triệu đồng, cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định hiện hành |
| Quyết toán | Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 1/7/2026) | Hồ sơ quyết toán nộp trong vòng 3 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ quyết toán | Xem lịch nộp thuế để nắm mốc phổ biến |
Ví dụ minh họa (số liệu giả định, không phải khách hàng thật). Công ty dịch vụ A có tổng doanh thu năm 2,4 tỷ đồng, chi phí ghi nhận trên sổ sách 2,1 tỷ đồng, lợi nhuận kế toán 300 triệu đồng. Giả sử doanh thu thuộc nhóm áp dụng thuế suất 15%.
Chênh lệch 6 triệu đồng chưa kể tiền chậm nộp và xử phạt nếu khai thiếu. Bài học thực tế: rà chứng từ chi phí hằng quý, không dồn đến kỳ quyết toán mới xử lý.
Ví dụ chỉ nhằm minh họa. Thuế suất áp dụng và điều kiện chi phí phải đối chiếu theo doanh thu thực tế và văn bản hiện hành.
Các chủ đề dưới đây là kế hoạch bài viết chuyên sâu, sẽ bổ sung vào thư viện kiến thức kế toán thuế:
Nếu cần người soát chi phí và lập hồ sơ cuối năm, xem dịch vụ quyết toán thuế cuối năm và báo cáo tài chính. Doanh nghiệp muốn xây dựng kế hoạch thuế dài hơn có thể tham khảo tư vấn thuế doanh nghiệp. Cần rà lại hồ sơ khi có thông báo của cơ quan thuế: hỗ trợ thanh tra, kiểm tra thuế. Có thể xem bảng giá hoặc liên hệ để trao đổi trường hợp cụ thể.
Gửi thông tin cơ bản, Khang Hà sẽ phản hồi để xác định bước cần làm trước. Nội dung website mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.
Hotline: 0865.304.137
72/28 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk
ketoankhangha.com · Fanpage: Daykemketoanbmt

Để lại thông tin, Khang Hà gọi lại để trao đổi nội dung, lịch và chi phí phù hợp.